1 Kasım 2004 | NTVMSNBC

 

 

 

İlk otomobilimiz Devrim ziyaretçi bekliyor

Türkiye’nin 4. Cumhurbaşkanı Cemal Gürsel’in talimatıyla 1961’de Eskişehir Demiryolu Fabrikası’nda üretilen, Türkiye’nin ilk otomobili “Devrim”, Türkiye Lokomotif Motor

Sanayii A.Ş. Müzesi’nde özel olarak yapılan camlı garajda sergileniyor.


Cumhurbaşkanı’na sunulduğu gün benzini bitip ancak 100 metre gidebilen ve ertesi gün bütün gazetelerde “100 metre gidip bozuldu” başlığı atılan otomobil için Cemal Gürsel, ünlü “Batı kafasıyla otomobil yaptınız ama Doğu kafasıyla benzin ikmalini unuttunuz” cümlesini söylemişti.
 

Türkiye Lokomotif ve Motor Sanayii A.Ş. (TÜLOMSAŞ) Müzesi yetkililerinden alınan bilgiye göre, 1961 yılında 4 adet üretilen “Devrim” otomobillerinden sadece biri bugüne ulaştı. 7 Nisan 2002’de özel olarak yapılan camlı garajda sergilenmeye başlanan “Devrim”, halen çalışır durumda. 2 yılda sadece 40 kişinin ziyaret ettiği müze, ücretsiz gezilebiliyor. Müzede, 1894’ten günümüze kadar kullanılan lokomotif, yük vagonları, daktilo, fener, buharlı lokomotif parçaları da sergileniyor.

“DEVRİM”İN HİKAYESİ


TCDD fabrikalarının yönetici ve mühendislerinden yaklaşık 20 kişi, 16 Haziran 1961’de Ankara’da bir toplantıya çağrıldı. Toplantıya başkanlık eden Genel Müdür Yardımcısı Emin Bozoğlu’nun okuduğu ve Ulaştırma Bakanlığı’ndan gönderilen yazıda “ordunun binek ihtiyacını karşılayacak bir otomobil tipinin geliştirilmesi görevinin TCDD İşletmesi’ne verildiği ve bu amaçla 1 milyon 400 bin lira ödenek ayrıldığı” belirtiliyor, bu otomobilin 29 Ekim 1961 tarihine kadar yapılması isteniyordu. Toplantıda söz alanların çoğu, böyle bir projede seve seve çalışmaya hazır olduklarını, fakat böyle kısa bir sürede sonuç alınabileceğini sanmadıklarını söyledi, bir kısmı da bu projeye karşı çıktı. İtirazlara rağmen “Devrim”in yapımına başlandı ve parçalarının çoğu yerli olan bu otomobillerden ilki, Ekim ayı ortalarında denenmeye hazır duruma getirildi.

CİLASI TRENDE YAPILDI


Bir yandan bu ilk otomobilin yol denemeleri sürdürülürken, bir yandan da Cumhurbaşkanı Cemal Gürsel’e sunulmak üzere ikinci otomobilin yapımının tamamlanmasına çalışılıyordu. Siyah renkteki, 2 numaralı “Devrim”in son kat boyası, ancak 28 Ekim akşamı yapılabildi. Pasta cilası, gece Ankara’ya sevk edilirken trende yapıldı. Buharlı lokomotiflerle çekilen trende, bacadan sıçraması muhtemel kıvılcımların otomobillere zarar vermemesi için benzin depoları boşaltıldı.

Tren, sabaha karşı Ankara’ya ulaştı. İki “Devrim” otomobili, Sıhhiye’deki Ankara Demiryolu Fabrikası’na indirildi. Manevra imkanı sağlamak için depolarına yalnızca birkaç litre benzin konuldu. Asıl ikmal, sabah Sıhhiye’deki Mobil benzin istasyonundan yapılacak, sonra da meclise gidilecekti. 29 Ekim sabahı, “Devrim”ler, motosikletli kalabalık bir trafik ekibinden oluşan eskortun arasında yola çıktı. Eskorttakiler, benzin alınacağından haberleri olmadığı için, benzin istasyonuna uğramadan yola devam etti.

CEMAL GÜRSEL, BENZİNSİZ OTOMOBİLE BİNİNCE


Meclis’in önüne gelindiğinde durum anlaşıldı, acele getirilen benzin, 1 numaralı “Devrim”e konuldu. 2 numaralı “Devrim”e benzin konulacağı sırada, Cumhurbaşkanı Gürsel, Meclis’in önüne gelmiş ve Anıtkabir’e gitmek üzere 2 numaralı Devrim otomobiline binmişti. Yola çıkıldı. Fakat 100 metre sonra motor durdu. Cemal Paşa’nın “Ne oluyor?” sorusuna, direksiyondaki yüksek mühendis Rıfat Serdaroğlu, “Paşam, benzin bitti” cevabını verdi. Cumhurbaşkanı Gürsel’den özür dilenerek, 1 numaralı “Devrim”e geçmesi rica edildi. Anıtkabir’e bu otomobille giden Gürsel, inerken, ünlü “Batı kafasıyla otomobil yaptınız ama Doğu kafasıyla benzin ikmalini unuttunuz” cümlesini söyledi. Ertesi gün bütün gazeteler, “100 metre gidip bozuldu” başlığını attı. “Devrim” otomobili projesi, daha sonra nedeni açıklanmadan uygulamadan kaldırıldı.

 


Ana Sayfa | Tüm Dizaynlar | Haftanın Dizaynları | Dizayn Gönder | Tüm Haberler | Forum | Hakkında | Site Haritası | Reklam Verin | e-mail