21 Haziran 2004 | HÜRRİYET-OTO YAŞAM

 

 

 

İlk otomobil tasarımcısı: Da Vinci

İlk otomobilin yollara çıkışı 100 yılı geçti. Ancak, bugünlerde otomobil tarihini yeniden yazılmasına yol açacak bir gelişme ortaya çıktı. Sanatçı,  mucit,  mühendis,

mimar, bilgin, tıp uzmanı, jeolog, fizikçi ve müzisyen kimliğiyle tanınan Leonardo Da Vinci'nin bundan 5 yüzyıl önce, ilk otomobili yaptığı eskizlerinden anlaşıldı.

Da Vinci'nin kendi kendine giden otomobilinin bir başka özelliği de NASA'nın Mars'ta inceleme yapmak için geliştirdiği Spirit isimli araca örnek olması.

ÇİZİMLERİ ANLAŞILAMADI

Sanatçı, mucit, mühendis, mimar, bilgin, tıp uzmanı, jeolog, fizikçi ve müzisyen kimlikleri ile tanınan Leonardo Da Vinci, dünya tarihinin 'en anlaşılamamış' dehalarından biriydi... Yüzlerce icat yaptı, binlerce taslak çizdi... Ama, çizimlerindeki araçların ne olduğu yüzyıllarca anlaşılamadı... Kuşkusuz anlaşılmayan araçlar içinde en başta tarihin ilk otomobili yer alıyordu. İlk otomobilin üretildiği 1894'ten yaklaşık 4 yüzyıl önce kendi kendine giden otomobili tasarlayan Da Vinci'nin eskiz halindeki bu tasarımı son yüzyılda birçok bilim adamı tarafından çözülmeye çalışıldı.

Evet, bilim adamları tam 5 kez Da Vinci'nin eskizinden yola çıkarak bu otomobilin birebir giden versiyonunu yapmaya çalıştılar. Ama tüm bu çalışmalar başarısızlıkla sonuçlandı. Çünkü da Vinci'nin tasarladığı motoru bilim adamları tam olarak çözememişti. Da Vinci'nin yaylı sistemle çalışan motoru, Leonardo'nun en önemli buluşlarından biriydi ama uzun süre tarihçilerin gözünden kaçmıştı. Leonardo Da Vinci'nin, 5 asır önce çizdiği eskizle, bir çok otorite tarafından otomobilin de mucidi olduğu iddia edildi. Üstelik bu iddia, NASA'nın Mars'taki aracı Spirit'i üreten mühendislerin de destek verdiği bir çalışmayla kanıtlandı.

Da Vinci'nin meşhur el yazmalarındaki (Codex Atlanticus) 812 numaralı sayfayı mercek altına alan İtalyan akademisyen Carlo Perdetti ve ABD'li robot teknolojisi uzmanı Mark Rosheim, ürettikleri aracı, İtalya'nın Floransa kentindeki Tarih ve Bilim Müzesi'nde sergilemeye başladı. Petrol yerine zemberekle çalışan araç, tıpkı oyuncak arabalar gibi arka tekerlekleri kurulduğunda metrelerce yol alıyor. Uzmanlar, sürücü bölümü olmayan tahta aracın, Rönesans dönemindeki ünlü festivallerde, halkı hayrete düşürüp eğlendirmek için tasarlandığı görüşünde. Ne var ki o günlerden günümüze kalan tek bir örnek yok.

Da Vinci'nin Fiat'ı

Floransa Tarih ve Bilim Müzesi Müdürü Paolo Galluzzi, ‘‘Da Vinci'nin otomobil eskizinin bulunduğu el yazmasının üzerinde tek bir kelime bile yoktu, sadece anlaşılmaz çizimler vardı. Bu tam Leonardo'luk bir iş’’ diyor. 1452 yılında, Floransa yakınlarında doğan Da Vinci, ardında uçan makineler, helikopterler, denizaltılar, tanklar ve bisikletlere dair yüzlerce eskiz bırakmıştı.

Dan Brown'ın 'Da Vinci Şifresi' adlı kitabıyla yeniden popülarite kazanan ünlü Rönesans adamının otomobilin de mucidi olduğunu ilk iddia edense, 1905 yılında, araştırmacı Giralamo Calvi oldu. Da Vinci'nin çizimlerinde, bugün kullandığımız 'kendinden itiş güçlü' otomobillerin ilk izlerini gören Calvi, bazı çizimlere 'Da Vinci'nin Fiat'ı' adını vermişti. Ancak bu eskizlere dayanarak hakikaten de hareket eden araç yapmak için akademisyenler ve NASA uzmanlarının katıldığı ortaklık gerekti.

Saat gibi çalışıyor

1 metre 68 santimetre boyunda ve 1 metre 49 santimetre eninde olan üç tekerlekli araç, merkezindeki zembereklerin kurulmasıyla adeta bir saat gibi çalışıyor. Basın önünde denenen araç zembereği boşalmadan 40 metre yol alabiliyor. Müze Müdürü Paolo Galluzzi, ‘‘Araç dıştan basit görünse de, son derece karmaşık bir mekanizması var’’ diyor. Da Vinci'nin 5 yüzyıl önce tasarladığı araç, Mars'ta kullanılan Spirit isimle araca benzerliği ile dikkat çekiyor. Da Vinci'nin çizimleri üstünde 8 ay süren çalışmalar sonucunda araştırmacılar otomobilin tahta modelini yarattılar. Müzenin yöneticisi Paolo Galluzzi, Da Vinci'nin otomobilinin, dünyanın tek başına giden ilk otomobili olduğunu belirtiyor.

Da Vinci'nin otomobilinde saklanmış bir ipin belirli bir mesafede serbest bırakılması ile hızlanma ve fren programlanabiliyor. Rönesans festivalleri için düşünülen bu otomobilde, yaylı çocuk otomobilleri gibi tekerlekler yay tarafından yönlendiriliyor. Galluzzi, yüzyıllardır bilim adamlarının Da Vinci'nin çizimini çözmeye çalıştığını belirterek, ‘‘Bir çok deneme oldu ama yaratılan araçlar çalıştırılamadı. Herkes otomobilin iki büyük telli pim ile çalıştığını düşünüyordu. Ama bunun tersine otomobil, kasnağın içinde bulunan bobin telleri ile çalışıyordu’’ dedi.

Son yapılan model ise Sanat Tarihi Profesörü Carlos Pedretti tarafından yapıldı. Pedretti eksizde anlaşılmayan çizimlerden bobin tellerini belirledi. Amerikan robot bilim uzmanı Mark Rosheim'in yardımlarıyla müze ilk olarak dijital modelini yarattı ve arkasından ahşap modeli ortaya çıktı. Modelde bulunan programlanabilir hızlanma mekanizmasıyla, dişli takımının arasına yerleştirilen tahta parçalar, yayla giden otomobili ileri götürürken, önceden ayarlanan açılar ise sadece sağa dönmesini sağlıyor.

‘‘Model çok mükemmel bir karmaşıklığı içinde barındırıyor’’ diye konuşan Pedretti, ‘‘Dikkatli baktığınız zaman Marsta kullanılan Spirit isimli araca çok benziyor’’ diyor.
 


Ana Sayfa | Tüm Dizaynlar | Haftanın Dizaynları | Dizayn Gönder | Tüm Haberler | Forum | Hakkında | Site Haritası | Reklam Verin | e-mail